Instalacja elektryczna pod smart home – co przygotować przy remoncie i w gotowym mieszkaniu

Instalacja elektryczna pod smart home: co znaczy „Home Assistant Ready”

Dom „Home Assistant Ready” to dom, w którym urządzenia wybierasz później, a infrastruktura już na nie czeka: w puszkach jest miejsce i przewód N, do okien dochodzą przewody rolet, skrętki zbiegają się w jednej szafce, a przy rozdzielaczu ogrzewania i wodomierzu jest prąd. Nie wiąże Cię to z żadnym producentem - Home Assistant łączy sprzęt Zigbee, Matter, Thread, Z-Wave i Wi-Fi różnych firm, a serwer stoi u Ciebie, więc dom działa bez internetu i bez abonamentu.

To druga droga obok systemu magistralowego, jak KNX czy Loxone Tree, w którym przewody sterujące projektuje się pod konkretną magistralę od stanu surowego. Uczciwe porównanie, łącznie z tym, w czym magistrala wygrywa, jest w artykule Home Assistant a KNX.

Puszki pod smart home: głębokość i przewód neutralny

Moduł smart home, na przykład przekaźnik Zigbee, chowa się w puszce za zwykłym łącznikiem. Łącznik zostaje, działa jak dotąd, a dodatkowo sterujesz światłem z telefonu, automatyzacji i głosem. Warunek jest jeden: moduł musi się zmieścić obok mechanizmu, złączek i zapasu przewodów.

Przy remoncie lub budowie

• Puszka głęboka, 60 mm, za każdym łącznikiem. Zwykła puszka ma około 40-45 mm - mechanizm z przewodami się w niej mieści, moduł już nie. Różnica w cenie jednej puszki to kilka złotych.
• Puszka z kieszenią tam, gdzie obok mechanizmu ma stać elektronika - przy łączniku podwójnym albo gnieździe z modułem pomiaru. Przykład: podwójna puszka Simet do elektroniki, 2×60 mm, głębokość 62 mm.
• Przewód N w każdej puszce łącznika, razem z fazą i przewodami do lamp. Moduł z N mierzy zużycie energii i wzmacnia sieć Zigbee dla czujników na bateriach. Bez N wybór zawęża się do modułów „bez neutrala”.
• Łączniki, które lubisz. Moduł współpracuje ze zwykłym łącznikiem klawiszowym i z przyciskiem dzwonkowym (monostabilnym), więc seria osprzętu zostaje Twoją decyzją estetyczną. Łączniki smart do ramek 55 mm, jak Aqara H2, pasują do ramek m.in. Gira, Merten, Busch-Jaeger i Schneider.

Kiedy głęboka puszka także pod gniazdem

Pod większością gniazd wystarcza zwykła puszka, bo urządzenia z wtyczką sterujesz gniazdkiem smart wpinanym do kontaktu. Głęboką daj tam, gdzie chcesz mierzyć albo wyłączać obwód bez przejściówki:

• pralka i suszarka - powiadomienie „pranie skończone” z pomiaru mocy,
• bojler, grzejnik elektryczny, ogrzewanie łazienkowe - harmonogram i taryfa,
• szafka RTV - odcięcie urządzeń w czuwaniu na noc,
• gniazdo na balkonie lub elewacji - oświetlenie świąteczne i ogrodowe,
• gniazda pod tabletem, karniszem i w szafce technicznej (o nich niżej).

W gotowym mieszkaniu

Odkręć ramkę jednego łącznika i sprawdź dwie rzeczy: ile miejsca jest za mechanizmem i czy w puszce jest przewód neutralny (zwykle niebieski). Jest N - wchodzi zwykły moduł. Nie ma N - moduł bez neutrala albo łącznik smart, który go nie potrzebuje. Za płytką puszką zostają żarówki smart z bezprzewodowym przyciskiem przyklejonym obok łącznika. Te sprawdzenia robimy na konsultacji ze zdjęć, zanim cokolwiek kupisz.

• 
  Sonoff ZBMINIR2 Przekaźnik Zigbee za zwykłym łącznikiem. Potrzebuje przewodu N, przy okazji wzmacnia sieć Zigbee. ok. 52 zł
• 
  Sonoff ZBMINIL2 Wersja bez przewodu N - do starej puszki, w której jest tylko faza i przewód do lampy. ok. 53 zł
• 
  Aqara Light Switch H2 EU Łącznik smart w miejsce zwykłego, pasuje do ramek 55 mm. Działa z N i bez N, pomiar energii tylko z N. ok. 156 zł

Oświetlenie i taśmy LED

Przy remoncie lub budowie

• Przewód z N do każdego punktu świetlnego i osobne sekcje dla opraw, które chcesz włączać niezależnie - na przykład oczka nad blatem osobno od lampy nad stołem. Sekcja to osobna scena, a scen nie dołożysz bez przewodu.
• Zasilacz taśmy LED w dostępnym miejscu: w szafce kuchennej, w suficie podwieszanym z klapą rewizyjną, w szafce pod schodami. Nigdy w tynku i nigdy w zamkniętej zabudowie - zasilacz się grzeje i kiedyś trzeba będzie go wymienić. Przy zasilaczu stanie sterownik Zigbee, więc doprowadź tam 230 V.
• Liczba żył od zasilacza do taśmy zależy od taśmy: jeden kolor to 2 żyły, biel z regulacją barwy 3, RGB 4, RGBW 5, RGB z regulacją bieli 6. Jeśli nie wiesz, jaka taśma tam zawiśnie, poprowadź przewód z zapasem żył.
• 24 V zamiast 12 V na długich odcinkach. Przy 12 V taśma dłuższa niż około 5 m świeci na końcu słabiej, jeśli nie zasilisz jej z dwóch stron. We wnękach sufitowych i na schodach przewiduj zasilanie z obu końców albo napięcie 24 V.

W gotowym mieszkaniu

Lampy sterujesz modułem za łącznikiem albo żarówką smart. Taśma LED z wbudowanym sterownikiem i zasilaczem do gniazdka, jak Aqara LED Strip T1, zawiśnie pod szafkami i za telewizorem bez żadnego przewodu w ścianie.

• 
  Aqara LED Strip T1 Taśma kolorowa z regulacją barwy bieli i wbudowanym sterownikiem Zigbee, zasilacz do gniazdka. ok. 136 zł

Rolety: zasilanie i sterownik

Roleta zewnętrzna z silnikiem to najprostszy do zautomatyzowania element domu: zamyka się o zachodzie, opuszcza na upał i podnosi rano. Szczegóły automatyzacji są na stronie sterowanie roletami, tu zajmujemy się kablem.

Przy remoncie lub budowie

• Przewód 4-żyłowy do każdej skrzynki rolety: ochronny, neutralny i dwie fazy - na górę i na dół. Przekrój dobiera elektryk, w praktyce to przewód typu YDY 4×1,5.
• Puszka 60 mm przy łączniku rolety, bo tam stanie sterownik Zigbee, który ustawia roletę w procentach i zna czas przejazdu.
• Przewód także do okien bez rolety. Zakończony w puszce przy nadprożu, czeka na roletę, która pojawi się za rok albo pięć - bez bruzdy w pomalowanej ścianie.
• W domu: sterowniki centralnie. Alternatywą dla sterownika w każdej puszce jest przewód od każdej rolety do rozdzielnicy i sterowniki na szynie. Kabla jest więcej, za to cała elektronika siedzi w jednym miejscu.

W gotowym mieszkaniu

Jeśli rolety są elektryczne, sterownik wchodzi do puszki przy ich przycisku - potrzebny jest w niej przewód N. Aqara Shutter Switch H2 zastępuje zwykły przycisk rolety i wygląda jak łącznik. Rolety ręczne na taśmę wymagają silnika, a więc przewodu do skrzynki - to już robota dla elektryka.

• 
  Sonoff MINI-ZBRBS Sterownik rolety Zigbee do puszki: pozycja w procentach i kalibracja czasu przejazdu. ok. 57 zł
• 
  Aqara Shutter Switch H2 EU Łącznik rolet z ustawianiem pozycji od 1 do 100%, w miejsce zwykłego przycisku, ramka 55 mm. ok. 235 zł

Zasłony: karnisz z silnikiem albo napęd na baterie

Przy remoncie lub budowie

Karnisz elektryczny z silnikiem 230 V chowa się najlepiej we wnęce sufitowej albo w suficie podwieszanym. Przygotuj puszkę sufitową z 230 V i przewodem N przy tym końcu karnisza, na którym stanie silnik - zdecyduj lewa czy prawa strona, zanim elektryk zamknie sufit. Zasłona i firana na osobnych szynach to dwa silniki i dwa wyprowadzenia.

W gotowym mieszkaniu

Napęd na akumulator zakłada się na istniejący drążek albo szynę, bez wiercenia i bez przewodów. Aqara Curtain Driver E1 ma akumulator 6000 mAh, który według producenta wystarcza do roku przy codziennym otwieraniu i zamykaniu; ładujesz go kablem USB-C. Drążek musi mieć stałą grubość - napęd nie pojedzie po drążku teleskopowym.

• 
  Aqara Curtain Driver E1 Napęd zasłon zakładany na istniejący drążek albo szynę. Akumulator 6000 mAh, do roku bez ładowania. ok. 385 zł

Kamery: kabel, PoE, switch i rejestrator

Kamera IP zasilana przez PoE dostaje prąd i sieć jedną skrętką. Na odcinku do 100 m nie potrzebuje gniazdka ani zasilacza na elewacji, a wszystkie kamery zasila jeden switch w szafce, który z kolei podtrzymuje jeden zasilacz awaryjny.

Przy remoncie lub budowie

• Skrętka Cat 6 do każdej kamery, bez przerw i bez złączek po drodze, od kamery prosto do szafki. Na zewnątrz skrętka żelowana albo zwykła w peszlu.
• Zapas 1,5 m przy kamerze i puszka hermetyczna na złącze - kamerę przesuniesz o metr bez nowego kabla.
• Miejsca: wejście, podjazd, furtka, taras i garaż, na wysokości około 2,5-3 m, pod okapem albo w podbitce. Kamery kieruj na własną posesję - nagrywanie ulicy i okien sąsiada to kłopot z RODO.
• Rejestrator: osobny NVR albo serwer Home Assistanta z Frigate, który nagrywa i rozpoznaje osoby i auta lokalnie. Frigate liczy detekcję na grafice zintegrowanej procesora Intel, więc wystarcza mu poleasingowy mini-PC z dyskiem do ciągłego zapisu. W naszym cenniku mini-PC Dell z procesorem i5 i 16 GB RAM kosztuje ok. 1 256 zł.

W gotowym mieszkaniu

Kamery Wi-Fi wiesza się przy gniazdkach - do mieszkania i na balkon. W domu bez kabli kamerę PoE da się czasem podłączyć skrętką poprowadzoną w listwie przypodłogowej albo przez strych. Nagrania i podgląd lądują w tym samym panelu co alarm - więcej na stronie alarm i bezpieczeństwo.

• 
  TP-Link TL-SG108PE Switch 8 × 1 Gb/s, w tym 4 porty PoE+ o łącznej mocy 64 W - na trzy kamery i punkt Wi-Fi. ok. 222 zł

Szafka techniczna i sieć LAN

Wszystkie skrętki w domu biegną do jednego miejsca - to się nazywa okablowanie w gwiazdę. Tam stoją router, switch PoE, serwer Home Assistanta i zasilacz awaryjny, który przy zaniku prądu podtrzymuje całość.

Szafka techniczna

• router od operatora
• switch PoE
• serwer Home Assistant i nagrywanie kamer
• panel krosowy z opisanymi gniazdami
• zasilacz awaryjny UPS
• 2 gniazda 230 V na osobnym obwodzie

• Cat 6 · PoE kamery na elewacji
• Cat 6 · PoE punkty Wi-Fi na suficie
• Cat 6 · PoE koordynator Zigbee/Thread w środku domu
• Cat 6 · PoE tablet na ścianie i wideodomofon
• Cat 6 telewizor, biurko, konsola
• Cat 6 falownik PV, pompa ciepła, ładowarka auta
• Cat 6 rozdzielnica (licznik energii)

Przy remoncie lub budowie

• Miejsce: garderoba, schowek, pomieszczenie gospodarcze albo kotłownia - z przepływem powietrza, bez wilgoci i najlepiej blisko środka domu. W mieszkaniu to zwykle szafka w przedpokoju przy skrzynce teletechnicznej.
• Dwa gniazda 230 V na osobnym obwodzie, tak żeby zadziałanie wyłącznika w kuchni nie wyłączało serwera i kamer.
• Skrętka do każdego pokoju (przy telewizorze i biurku), do punktów Wi-Fi na suficie w środku każdej kondygnacji, do kamer, tabletu, furtki i urządzeń z integracją sieciową: falownika, pompy ciepła, ładowarki samochodu.
• Gniazdo LAN w środku domu na koordynator Zigbee. Szafka w garażu albo w piwnicy to złe miejsce na radio, a koordynator na kablu sieciowym, jak Sonoff Dongle Max, stoi wysoko w przedpokoju i ma zasilanie z PoE. Serwer zostaje w szafce.

Wyposażenie szafki w naszym cenniku: szafa wisząca 6U ok. 295 zł, panel krosowy na 24 gniazda ok. 116 zł, zasilacz awaryjny 600 VA ok. 189 zł, a Home Assistant Green - gotowy serwer, jeśli nie nagrywasz kamer - ok. 927 zł. Więcej o projektowaniu sieci jest na stronie sieć Wi-Fi i LAN.

W gotowym mieszkaniu

Serwer stoi na półce przy routerze, a zasięg Wi-Fi poprawia system mesh z kilku punktów bez kabla między nimi. Koordynator Zigbee na USB podłączasz przedłużaczem, żeby nie siedział tuż przy obudowie serwera.

• 
  Sonoff Dongle Max Koordynator Zigbee/Thread na kablu LAN z PoE: stoi w środku domu, a serwer zostaje w szafce. ok. 133 zł

Tablet na ścianie albo panel w puszce

Tablet z panelem Home Assistanta przy drzwiach pokazuje na jednym ekranie przed wyjściem: otwarte okna, włączone światła, temperatura, kamera przy furtce i przycisk „wychodzę”.

Przy remoncie lub budowie

• Miejsce: przedpokój przy drzwiach albo granica kuchni i salonu, środek ekranu na wysokości około 140-150 cm, z dala od bezpośredniego słońca.
• Ramka: Displine Companion Wall 2.0 trzyma tablet Samsung, ma ukryty kabel ładowania i zabezpieczenie przed kradzieżą. Wymiary ramki zależą od modelu tabletu, więc tablet wybierz przed wykończeniem ściany.
• Puszka za ramką z 230 V i przewodem N pod zasilacz dopuszkowy Displine 20 W z wyjściem USB-C. Producent wymaga puszki o głębokości co najmniej 40 mm; daj głęboką, 60 mm, bo w puszce chowa się też zapas kabla. Puszkę ustawia się w miejscu wejścia kabla w ramce - to kolejny powód, żeby znać model ramki przed tynkiem.
• Albo skrętka zamiast 230 V. Konwerter Displine PoE ładuje tablet z kabla LAN mocą do 10 W i daje mu przewodową sieć do 95 Mb/s. Wtedy za ramką nie ma napięcia sieciowego, a tablet działa z zasilacza awaryjnego w szafce.
• Bateria: tablet stale na ładowarce ustaw na ładowanie do 80%. W Samsungach z One UI 6.1 i nowszym robi to tryb „Maksymalna” ochrony baterii, w starszych - limit 85%.

W naszym cenniku tablet Samsung Galaxy Tab A11+ kosztuje ok. 867 zł, a komplet z ramką i zasilaczem dopuszkowym - ok. 2 034 zł.

Tańsza opcja: panel w puszce łącznika

Sonoff NSPanel Pro ma około 4-calowy ekran, wbudowaną bramkę Zigbee i montuje się w puszce zamiast łącznika (obudowa 86×86 mm, 39,5 mm głębokości). Potrzebuje 230 V z przewodem N, a przy tej głębokości obudowy puszka 60 mm daje zapas na przewody. Aplikację Home Assistanta instalujesz na panelu z wbudowanego sklepu F-Droid, bez rootowania. Druga generacja, NSPanel Pro Gen2, ma dwa przekaźniki i zastępuje łącznik podwójny - steruje dwoma obwodami światła bezpośrednio. Panel kosztuje ok. 345 zł, czyli mniej niż sama ramka do tabletu.

W gotowym mieszkaniu

Jeśli w puszce łącznika w przedpokoju jest przewód N, NSPanel Pro wchodzi na jego miejsce w godzinę. Tablet bez kucia też się da: uchwyt na ścianie i kabel ładowania w listwie maskującej prowadzonej do najbliższego gniazdka.

• 
  Displine Companion Wall 2.0 Uchwyt ścienny do tabletu Samsung z ukrytym kablem ładowania i zabezpieczeniem przed kradzieżą. ok. 862 zł
• 
  Zasilacz dopuszkowy Displine 20 W Ładowarka USB-C montowana w puszce za tabletem. Wymaga puszki o głębokości co najmniej 40 mm. ok. 305 zł
• 
  Displine PoE Converter 10 W Zamiast 230 V jeden kabel LAN: ładowanie do 10 W i przewodowa sieć do 95 Mb/s. cena w wycenie
• 
  Sonoff NSPanel Pro Ekran w puszce zamiast łącznika, z wbudowaną bramką Zigbee. Panel Home Assistanta instalujesz z F-Droid. ok. 345 zł

Czujniki obecności: na kablu czy na baterie

Zwykły czujnik ruchu (PIR) gasi światło nad kimś, kto czyta i siedzi bez ruchu. Czujnik obecności z radarem mmWave widzi też oddech i drobne ruchy, więc światło w łazience, gabinecie i salonie gaśnie dopiero po wyjściu z pokoju.

Przewodowe: strefy i szybka reakcja

Czujniki zasilane z sieci raportują na bieżąco, a najlepsze z nich dzielą pokój na strefy - kanapa, biurko, łóżko - i każda strefa uruchamia własną automatyzację. Aqara FP2 obsługuje do 30 stref, Aqara FP1E pokrywa do 50 m² z sufitu i 35 m² ze ściany. Oba zasila się napięciem 5 V, jak telefon. Przy remoncie przygotuj więc:

• puszkę sufitową z zasilaniem na środku pokoju dla czujnika sufitowego - z 230 V pod mały zasilacz albo skrętkę, jeśli wybierzesz czujnik zasilany przez PoE,
• gniazdo wysoko w narożniku, około 2 m nad podłogą, dla czujnika ściennego ze strefami - zasilacz USB schowany w gnieździe zamiast kabla zwisającego po ścianie.

Bateryjne: bez kabla, z kompromisem

Aqara FP300 łączy radar 60 GHz z czujnikiem PIR, mierzy też temperaturę, wilgotność i światło, a dwie baterie CR2450 wystarczają według producenta do 3 lat w sieci Zigbee. Ceną za brak kabla jest ustawienie częstotliwości raportów tak, żeby baterie wytrzymały - dlatego do stref i natychmiastowej reakcji lepszy jest czujnik zasilany. W gotowym mieszkaniu bateryjny czujnik albo model na USB przy gniazdku to jedyne rozsądne opcje.

• 
  Aqara FP1E Radar mmWave widzi też osobę, która siedzi bez ruchu. Zasilanie 5 V z zasilacza USB. ok. 192 zł
• 
  Sonoff SNZB-06P Najtańszy czujnik obecności z radarem 5,8 GHz i czujnikiem światła, zasilany 5 V przez USB. ok. 58 zł
• 
  Aqara FP300 Radar 60 GHz i PIR na dwóch bateriach CR2450, do 3 lat w Zigbee. Mierzy też temperaturę, wilgotność i światło. ok. 174 zł

Ogrzewanie: grzejniki i podłogówka

Sterowanie ogrzewaniem pokój po pokoju to harmonogram dla każdego pomieszczenia, obniżenie temperatury, gdy nikogo nie ma, i wyłączenie grzejnika przy otwartym oknie. Gotowy zestaw opisuje pakiet sterowania ogrzewaniem.

Grzejniki

Głowica smart zakłada się w miejsce zwykłej głowicy termostatycznej. Standardem jest gwint M30×1,5, a do popularnych zaworów innych producentów są adaptery w komplecie. Przy remoncie wybierz grzejniki z zaworem termostatycznym w tym standardzie i nie zabudowuj głowicy obudową ani meblem - musi do niej sięgać ręka i radio. W gotowym mieszkaniu wymiana głowicy trwa kilka minut na grzejnik.

Ogrzewanie podłogowe

• Siłowniki 230 V na rozdzielaczu, po jednym na pętlę, i sterownik strefowy w szafce rozdzielacza. Doprowadź tam 230 V i sprawdź zasięg Zigbee - metalowa szafka tłumi radio.
• Termostat w puszce w każdym pokoju, jak Aqara W500 - do podłogówki wodnej i elektrycznej, z czujnikiem NTC w posadzce. Potrzebuje puszki z 230 V i przewodem N, a harmonogram wykonuje sam, także bez internetu. Tańsza droga to czujnik temperatury na baterie w pokoju i logika w Home Assistancie.
• Źródło ciepła. Kocioł z OpenTherm, pompa ciepła z Modbus albo wejściem SG Ready - zapytaj instalatora o integrację, zanim zamówi urządzenie, i poprowadź skrętkę albo przewód sterujący od kotła lub pompy do szafki.

• 
  Sonoff TRVZB Głowica Zigbee na zawór M30 × 1,5, z adapterami do popularnych zaworów. Wykrywa otwarte okno. ok. 140 zł
• 
  Aqara W600 Głowica Thread/Zigbee z regulacją co 0,5 °C, współpracuje z czujnikami obecności. ok. 221 zł
• 
  Aqara W500 Termostat podłogówki wodnej lub elektrycznej w puszce, z czujnikiem NTC w posadzce. Harmonogram działa lokalnie. ok. 275 zł

Czujniki zalania i automatyczny zawór wody

Czujnik zalania na podłodze powiadamia o wodzie, a zawór z napędem odcina jej dopływ, zanim zaleje sąsiada z dołu. Oba elementy razem robią to bez internetu, bo decyzję podejmuje serwer w Twoim domu. Gotowy zestaw to pakiet ochrony przed zalaniem.

Gdzie czujniki

Pod pralką, zmywarką i zlewem, przy bojlerze lub kotle, pod rozdzielaczem podłogówki i przy wodomierzu. Czujniki działają na baterii i leżą na podłodze, więc nie wymagają przygotowania - poza jednym: w zabudowie kuchennej zostaw do nich dostęp przez cokół.

Zawór: przy remoncie lub budowie

Hydraulik montuje zawór kulowy z napędem elektrycznym za zaworem głównym i filtrem, a elektryk doprowadza do szafki wodomierza 230 V w puszce lub gnieździe. Do szafki zostaw rewizję, a zawór ręczny zostaw na miejscu, żeby wodę dało się zakręcić także bez prądu.

Zawór: w gotowym mieszkaniu

Siłownik zakładany na istniejący zawór kulowy, bez hydraulika i bez przewodu. Aqara Valve Controller T1 pasuje do zaworów DN15, DN20 i DN25 (½”, ¾”, 1”) z rączką dźwigniową albo motylkową i działa na 4 bateriach AA. Producent zaznacza, że nie jest przeznaczony do montażu na zewnątrz.

• 
  Sonoff SNZB-05P Czujnik zalania na baterię, reaguje na 0,5 mm wody. Można do niego dołożyć przewód detekcyjny. ok. 41 zł
• 
  Aqara Valve Controller T1 Siłownik na istniejący zawór kulowy DN15-DN25, na 4 baterie AA - bez hydraulika i bez kabla. ok. 283 zł

Co jeszcze warto przewidzieć przy remoncie

• Rozdzielnica z zapasem miejsca. Około 30% wolnych modułów na szynie na licznik energii, wyłączniki smart i sterowniki, które dojdą za kilka lat, plus ogranicznik przepięć chroniący elektronikę. Do rozdzielnicy doprowadź skrętkę.
• Pomiar energii na przyłączu. Licznik z przekładnikami, jak Shelly EM, pokazuje zużycie całego domu i każdy sprzęt w czuwaniu. W naszym cenniku jednofazowy kosztuje ok. 192 zł, trójfazowy ok. 241 zł.
• Wideodomofon i furtka. Skrętka do drzwi wejściowych i do furtki daje wideodomofon IP zasilany z PoE i podgląd na tablecie.
• Brama i garaż. Przewód sterujący od napędu bramy do miejsca, w którym stanie przekaźnik - brama otwierana z telefonu i w scenie „wracam do domu”.
• Fotowoltaika, pompa ciepła, ładowarka auta. Skrętka do każdego z tych urządzeń zamiast liczenia na Wi-Fi w garażu i kotłowni.
• Peszel na zapas z pilotem do przeciągania przewodów: od szafki technicznej na każde piętro, do salonu i na strych. Kabel, o którym dziś nie wiesz, przeciągniesz za pięć lat bez kucia.
• Zdjęcia ścian z miarką przed tynkiem. Każda ściana sfotografowana z rozwiniętą miarką i opisane przewody w szafce i rozdzielnicy. Ta dokumentacja nic nie kosztuje, a oszczędza przewiercenia kabla przy wieszaniu półki.

Gotowe mieszkanie: smart home bez kucia

Wszystko powyżej da się zrobić w mieszkaniu po remoncie - inaczej, ale bez bruzd. Tak wygląda to w skrócie:

Montaż w gotowym mieszkaniu trwa u nas 1-3 dni, a łączniki działają po nim tak samo jak wcześniej. Więcej o tym, co robimy w mieszkaniach w blokach i kamienicach, jest na stronie inteligentne mieszkanie, a gotowe zestawy o stałej cenie - w pakietach.

Checklista dla elektryka

Wydrukuj tę tabelę i przejdź ją z elektrykiem przy rzucie mieszkania, zanim zacznie kuć bruzdy. Jeśli budujesz dom, zobacz też, jak pracujemy z Twoim elektrykiem w domu w budowie.